MacOS keyboard remappen met Hammerspoon

Je keyboard gebruiken zoals jij dat wilt. Met Hammerspoon is dat mogelijk. Niels legt uit hoe dat werkt. 

Hoewel ik geen VIM-adept ben zoals sommige van mijn collega’s hou ik graag mijn handen op het toetsenbord als ik aan het typen ben. Het liefst hou ik ze ook nog eens op dezelfde plek.
 
Nu komt het nogal regelmatig voor dat je de cursor wil verplaatsen of een menu-item moet selecteren en, als je niet met de muis wil werken, heb je daar de pijltjestoetsen voor. Daar komt echter het ‘op dezelfde plek’ om de hoek kijken: je moet je handen verplaatsen.  Aangezien ik liever lui dan moe ben zocht ik daar een oplossing voor.
 
In VIM heb je bijvoorbeeld home row arrows: je gebruikt de toetsen hjkl om je cursor te verplaatsen (om tekst in te voeren moet je eerst switchen naar insert mode).  Dat is in elke andere editor natuurlijk niet zo handig omdat, als je daar die lettertoetsen gebruikt, je gewoon hjkl typt.
 
Daarnaast vind ik persoonlijk hjkl niet zo relaxed (al zal dat wel gewenning zijn), en besloot ik te zoeken naar een manier om esdf te gebruiken, wat ook mijn voorkeurstoetsen zijn om in games rond te bewegen. En ik wil het natuurlijk overal kunnen gebruiken, en niet alleen maar in één programma.

De eerste remapstap

Een aantal jaar geleden ontdekte ik KeyRemap4MacBook, wat tegenwoordig door het leven gaat als Karabiner. Daarmee kan je, zoals de oude naam al aangeeft, toetsen (en toetscombinaties) remappen naar andere. Het is niet het meest gebruiksvriendelijke programma, maar dat mag de pret niet drukken.
 
Het komt met een lading standaardregels, en je kan ook zelf regels opstellen zoals “remap a naar e en e naar a” (els ja det hendig zou vindan), of “remap ⌃L naar ⌘⌥⎋” waardoor je het force-quit-scherm krijgt als je op ⌃L drukt, en nog veel ingewikkeldere dingen.
 
Karabiner kan ook onderscheid maken tussen linker- of rechter modifiers (shift (⇧), control (⌃), alt (⌥) en command (⌘) zijn modifiers) en daar zag ik mijn oplossing: wat als ik nou de rechtercommand-toets gebruik om esdf  te remappen naar de pijltjestoetsen? Zo gezegd, zo gedaan en sinds die tijd gebruik ik die combinatie.
 
Mijn rechterduim iets naar rechts en ik heb mijn pijltjestoetsen onder mijn linkerhand. Als ik shortcuts nodig heb die de een van de combinaties ⌘ + esdf nodig heeft (zoals ⌘S om een bestand op te slaan) kan ik die gebruiken met de linkercommandtoets en ik mis geen functionaliteit.

De zoektocht naar vervanging...

Na jaren van gemak kwam daar een paar maanden geleden macOS Sierra uit, met een heleboel verbeteringen – maar ook een verslechtering: er was het één en ander veranderd aan de keyboardhandling en ineens werkte Karabiner niet meer. Plotseling was ik weer veroordeeld tot de pijltjestoetsen!
 
De ontwikkelaar van Karabiner besloot dat het daarom tijd was om Karabiner te laten vallen en een nieuwe, gebruiksvriendelijkere applicatie in het leven te roepen: Karabiner-Elements. Hij werkt er hard aan, maar tot op heden is er nog geen ondersteuning om toetscombinaties te remappen, enkel losse toetsen.
 
Dat is leuk als je de a en e wilt verwisselen en natuurlijk ook andere nuttigere dingen, maar voor mijn scenario heb je daar dus helemaal niets aan.

Hammerspoon

In de issuetracker van Elements wordt druk gediscussieerd en daar werd Hammerspoon getipt: een applicatie waarmee je ontzettend veel dingen in macOS kan automatiseren door middel van Lua-script. Ik ben niet bepaald een groot fan van Lua, maar besloot toch maar eens in Hammerspoon te duiken, want misschien kon dit mijn problemen oplossen.
 
Hammerspoon biedt standaard hotkey-functionaliteit aan, en dat leek op het eerste gezicht wel te doen wat ik wilde. Om bijvoorbeeld ⌘S te gebruiken als ← zou je de volgende code kunnen gebruiken:

Echter, op deze manier kan je geen onderscheid maken tussen de linker- of rechtercommandtoets dus loop je er al snel tegenaan dat je het script wat je aan het typen bent niet eens meer op kan slaan met ⌘S.
 
Daarna heb ik nog heel even overwogen dan maar andere modifiers te gebruiken, bijvoorbeeld ⌘⌥, maar daar was ik ook snel van genezen: behalve dat ik mijn rechterduim in een onmogelijke hoek moet vouwen worden de toetsen zoals de functienaam al aangeeft als hotkey geregistreerd en dat betekent dat het ook interfereert met andere hotkeys. Dus ⌘⌥D, wat voor mij de cursor om laat moet bewegen, togglet ook standaard de zichbaarheid van je dock. Ik moest een andere oplossing vinden.
 
Hammerspoon proxiet heel veel dingen van macOS direct door, en kan zodoende ook een eventtap plaatsen op de keyboardevents en deze events aanpassen. De standaard-functionaliteit die dat soort events bieden is wat beperkt (zo kan je bijvoorbeeld niet checken of de linker- of rechtercommand wordt gebruikt) maar gelukkig is de originele eventdata ook te raadplegen en daar staat die informatie wél in.

Aan de slag

Laten we beginnen met het plaatsen van een tap op de keyDown en keyUp events, want die willen we aanpassen (key repeats zijn herhalingen van keyDown, voorzien een extra flag die ons nu verder niet interesseert):

De functie returnt false; als we true zouden returnen zou Hammerspoon het event weggooien en dat willen we niet: we willen het aanpassen en daarna zijn weg door de rest van de software laten vervolgen.
 
We halen eerst de flags op uit het originele event, want daar moeten we de informatie over de modifiers uithalen. Dit is een integer waarin bepaalde bits zijn aan- of uitgezet afhankelijk van welke modifiers worden gebruikt. Zo staat bit 21 op 1 als er een command-toets is ingedrukt. Bits 4 en 5 geven vervolgens aan of het de linker of rechter is (of beide).

Daarna moeten we checken of we een remap willen doen:

Oké, nu is de rechtercommand gebruikt met esd of f. Dan wordt het nu een beetje lastig: we willen namelijk de rechtercommand uit het event weglaten maar de overige modifiers behouden, zodat we bijvoorbeeld ⌘⌥S kunnen gebruiken als ⌥← om een woord naar links te springen, maar als ook de linkercommand wordt gebruikt willen we de command-modifier behouden zodat ⌘S (met beide command-toetsen!) vertaald wordt naar ⌘← om naar het begin van een regel te gaan). Daarnaast kunnen we de flags niet aanpassen: die zijn read-only in deze interface.

We kunnen wel iets minder nauwkeurige flags van het event verkrijgen, dat is een table (de meeste andere talen noemen dat een dictionary) met daarin welke modifiers zijn gebruikt. Als we daarin dan cmd op false zetten en hem weer terugvoeren is de command-modifier uitgeschakeld.
 
Hiermee zijn we echter ook de informatie kwijt of er (bijvoorbeeld) de linker of rechter alt is gebruikt: enkel de informatie dat er een alt is gebruikt blijft behouden. Ik heb er zelf geen last van, maar het kan iets zijn waar je voor jouw configuratie rekening mee moet houden.

Vervolgens is het alleen nog maar een kwestie van het aanpassen van de keycode:

Op zich zijn we nu klaar met het remappen van de toetsen. Helaas kwam ik nog een bug tegen: in sommige gevallen vindt er een time-out plaats en wordt de eventtap uitgeschakeld.
 
Gelukkig geeft de discussie bij die bugmelding ook een oplossing: er wordt namelijk een event gestuurd met de melding dat de tap wordt uitgeschakeld en op dat moment kunnen we hem direct weer inschakelen.

Dat betekent wel dat we ook naar die “uitschakel-events” moeten gaan luisteren:

En daar moeten we natuurlijk ook iets mee doen, namelijk als die optreedt moeten we de tap opnieuw starten (daara kunnen we gelijk returnen, natuurlijk).

Ik moet je wel heel eerlijk bekennen dat ik deze oplossing nog niet echt getest heb: sinds ik deze fix heb geïntroduceerd heb ik geen time-out meer gehad, dus ik heb geen idee of het ook echt werkt.
Het complete scriptje ziet er nu zo uit:

Hoewel dit een hoop uitzoekwerk was heeft het wel mijn interesse in Hammerspoon gewekt want dit is slechts een heel klein deel van de mogelijkheden die het biedt. Kijkt maar eens op de Getting started-pagina, en daarna bij de voorbeeldconfiguraties. Daar zitten hele coole dingen tussen, en wellicht ook de functionaliteit die je al jaren mist.

--

[Niels is ontwikkelaar bij Infi]

We zoeken een ervaren developer!

› Wil jij je hersens bij ons laten kraken?

Wil je iets waarmaken met Infi?

Wil jij een eigen webapplicatie of mobiele app waarmee jij het bij anderen maakt?

Waargemaakt door de nerds van Infi.
Nerds met liefde voor softwareontwikkeling en die kunnen communiceren. En heel belangrijk: wat we doen, doen we met veel lol!

Wij willen het fixen. Laat jij van je horen?

Voor wie heb je een vraag?